Ársskýrsla um sýklalyfjanotkun og sýklalyfjanæmi baktería hjá mönnum og dýrum á Íslandi 2025
Safety Classified by Officially
Ársskýrsla um sýklalyfjanotkun og sýklalyfjanæmi baktería hjá mönnum og dýrum á Íslandi árið 2025 er komin út í fjórtánda sinn. Skýrslan byggir á Einnar heilsu nálgun og fjallar einnig um sýklalyf og sýklalyfjaónæmi í umhverfi.
Heildarsala sýklalyfja hjá mönnum var 18,6 skilgreindir dagskammtar á hverja 1.000 íbúa á dag (DID) og dróst saman um 4,6% frá fyrra ári. Notkunin er þó enn meiri hérlendis en á öðrum Norðurlöndum.
Hlutfall sýklalyfja sem teljast æskilegt fyrsta val („Access“) við meðhöndlun sýkinga er hátt á Íslandi í samanburði við önnur ríki ESB/EES, eða 81%. Hlutfallið er þó lægra innan sjúkrahúsa en utan þeirra, þar sem sýkingar á sjúkrahúsum eru oftar af völdum ónæmra sýkla og krefjast því frekar meðhöndlunar með sýklalyfjum sem nota ætti sparlega („Watch“ eða „Reserve“ sýklalyf).
Sýklalyfjaónæmi er enn almennt lítið á Íslandi í evrópskum samanburði en þróun ákveðinna gerða ónæmis veldur áhyggjum. Hlutfall ónæmis fyrir þriðju kynslóðar kefalósporínum hefur vaxið úr 4,2% ífarandi stofna árið 2016 í 11,6% stofna árið 2025. Þróun þriðju kynslóðar kefalósporín ónæmis hjá E. coli er áhyggjuefni en áætlað nýgengi slíkra blóðsýkinga jókst úr 5,04 á hverja 100.000 íbúa árið 2019 í 10,69 árið 2024.
Árið 2025 greindust 22 einstaklingar með karbapenemasa-myndandi Enterobacterales (CPE), fleiri en nokkru sinni áður á einu ári. Karbapenemasa-myndandi sýklar eru með allra ónæmustu bakteríum og geta verið því sem næst alónæmir jafnframt því að vera algengir og alvarlegir sýkingarvaldar.
Sýklalyfjanotkun hjá dýrum er áfram lítil í alþjóðlegum samanburði. Heildarsala sýklalyfja fyrir dýr jókst þó um 21,4% milli ára. Aukningin skýrist bæði af áframhaldandi sýklalyfjameðferð vegna kýlaveikibróðurs í landeldi á bleikju og aukinni sölu sýklalyfja til annarra dýrategunda. Þá greindist búfjártengdur MÓSA í fyrsta sinn við skipulega skimun í íslenskum svínum og fannst bakterían á fjórum nátengdum svínabúum.
This is an extract. The publication continues at the source.
Source: Embætti landlæknis (Directorate of Health).
Read the original at the source: https://island.is/s/landlaeknir/frett/arsskyrsla-um-syklalyfjanotkun-og-syklalyfjanaemi-bakteria-hja-moennum-og-dyrum-a-islandi-2025
Officially imported this from Embætti landlæknis (Directorate of Health)’s own source and shows an extract. If you work there, claiming the profile and verifying the domain lets you choose to show the full text here.
Provenance
- Organization
- Embætti landlæknis (Directorate of Health) — imported from official source
- Official source
- https://island.is/rss.xml?organization=landlaeknir RSS
- Imported
- October 03, 2026 20:38
- Versions
- 1 recorded
- Identity
-
https://island.is/s/landlaeknir/frett/arsskyrsla-um-syklalyfjanotkun-og-syklalyfjanaemi...