Friður krefst hugrekkis til að ímynda sér annan heim

Mikilvægt er að draga lærdóm af leiðtogafundinum í Höfða árið 1986 og láta ekki aukna alþjóðlega spennu skyggja á möguleika til friðar. Þetta var á meðal þess sem fram kom í opnunarávarpi Þorgerðar Katrínar Gunnarsdóttur utanríkisráðherra sem hún flutti á friðarráðstefnunni Imagine Forum sem fram fór í Reykjavík í dag.

Í tilefni þess að í ár eru fjörutíu ár liðin frá sögulegum leiðtogafundi í Höfða var litið til fortíðar á ráðstefnunni og rætt hvaða lærdóm megi draga af þeim tímamótafundi og hvort ríki heims geti enn unnið að diplómatískum lausnum á tímum vaxandi spennu í heiminum.

Í tengslum við ráðstefnuna átti utanríkisráðherra tvíhliða fundi með Volker Turk, mannréttindastjóra Sameinuðu þjóðanna (SÞ), og Izumi Nakamitsu, aðstoðarframkvæmdastjóra SÞ og æðsta fulltrúa stofnunarinnar í afvopnunarmálum.

Í ræðu sinni rifjaði Þorgerður Katrín upp leiðtogafund Ronald Reagan, þáverandi Bandaríkjaforseta, og Mikail Gorbatstjov, leiðtoga Sovétríkjanna sálugu, í Höfða sem lauk fyrir sléttum fjörutíu árum í dag. Þó fundur tvímenninganna hafi ekki skilað samkomulagi stórveldanna um fækkun kjarnavopna á sínum tíma, hafi hann engu að síður lagt grunn að sögulegum árangri í afvopnunarmálum.

„Kannski var það raunverulegur árangur fundarins að framtíðin hætti, um stundarsakir, að virðast óumflýjanleg,“ sagði Þorgerður Katrín í ræðu sinni og lagði áherslu á að leiðtogarnir hefðu leyft sér að ímynda sér annan veruleika en samtímans sem einkenndist af ótta og vígbúnaðarkapphlaupi kalda stríðsins.

Í ræðu sinni minnti utanríkisráðherra á að friður verði ekki til af sjálfu sér heldur þurfi að móta hann, semja um hann og viðhalda með þolinmæði, samkennd, stofnunum og diplómasíu að vopni.