Frumvarp til nýrra loftslagslaga lagt fram á Alþingi

Jóhann Páll Jóhannsson, umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra, hefur mælt fyrir frumvarpi til nýrra heildarlaga um loftslagsmál á Alþingi. Frumvarpinu er ætlað að styrkja umgjörð loftslagsmála, tryggja eftirfylgni með skuldbindingum Íslands og hraða innleiðingu loftslagsaðgerða, en núgildandi lög eru frá árinu 2012. Frumvarpið kveður á um aukna áherslu á aðlögun að loftslagsbreytingum og viðnámsþol samfélagsins gagnvart áhrifum þeirra, auk þess sem vísindalegri ráðgjöf er gert hærra undir höfði en áður.

Í frumvarpinu er að finna nýtt ákvæði sem kveður á um skýr viðbrögð ef losun þróast með þeim hætti að Ísland sé ekki á réttri leið til að standa við loftslagsskuldbindingar sínar. Gefi losunarbókhald til kynna frávik frá skuldbindingum þarf meðal annars að meta fjárhagslegan kostnað, gera grein fyrir honum í ríkisreikningi og leggja fram tillögur að markvissari aðgerðum. Markmiðið er að tryggja aukið aðhald og skýrari ábyrgð ef stefnir í að markmiðum verði ekki náð.

Eitt meginmarkmiða frumvarpsins er að bæta stjórnsýslu loftslagsmála og tryggja að loftslagsaðgerðir komist hraðar til framkvæmda. Í þeim tilgangi felur frumvarpið í sér heimild til að starfrækja sérstök framkvæmdateymi sem eiga að hraða innleiðingu loftslagsaðgerða þvert á ráðuneyti og stofnanir. Þá er krafan um réttlát umskipti lögfest þannig að loftslagsaðgerðir taki mið af samfélagslegum áhrifum og stuðli ekki að auknum ójöfnuði.

Enn fremur er í frumvarpinu lagt til að Loftslagsráð verði vísinda- og sérfræðiráð með aukið sjálfstæði og sterkari faglegan grunn. Einnig verður starfsemi landsnefndar um loftslagsvísindi lögfest í fyrsta sinn. Markmiðið er að ákvarðanir stjórnvalda í loftslagsmálum byggi á bestu tiltæku vísindalegu þekkingu hverju sinni.