Jaarlijks overzicht: financiën van gemeenten en provincies stabiel, aandacht voor balans blijft

Minister Heerma van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft de Integrale Overzichten Financiën Gemeenten en Provincies 2026 naar de Tweede Kamer gestuurd. Hij informeert de Eerste en Tweede Kamer hiermee jaarlijks over de gemeentelijke en provinciale financiën, mede namens de medefondsbeheerder en de staatssecretaris van Financiën. De financiële positie van gemeenten en provincies was in 2025 stabiel, maar meer grip op de balans tussen ambities, taken, middelen en uitvoeringskracht bij gemeenten blijft van belang.

Gemeenten sloten 2025 gezamenlijk af met een positief exploitatieresultaat van € 3,2 miljard. Begroot was een tekort van € 724 miljoen. Bij 85% van de gemeenten was het resultaat positief.

Het overschot past in een bredere trend. Gemeenten laten sinds 2020 positieve exploitatieresultaten zien in de jaarrekening, waar in de begroting tekorten werden geraamd. De hoge positieve resultaten komen deels door het verschil tussen ambities die gemeenten in hun begroting opnemen, en wat ze uiteindelijk in dat jaar realiseren. Het gemeentelijk takenpakket is de afgelopen jaren sterk gegroeid, en de uitvoeringskracht is niet in dezelfde pas meegegroeid. De schulden bleven gelijk op 41% van de baten en de solvabiliteit, het deel van de bezittingen dat niet door schuld is belast, steeg licht naar 40%.

Het overschot in 2025 is voor een gedeelte incidenteel. In september 2025 werd € 728 miljoen aan gemeenten toegekend als compensatie voor de jeugdzorgtekorten in 2023 en 2024. Hier stonden geen lasten tegenover in dat jaar.

Provincies realiseerden in 2025 een gezamenlijk resultaat van € 561 miljoen. 2 van de 12 provincies hadden een tekort. De solvabiliteit is met 68% hoog en de schuldquote is negatief: provincies hebben meer uitgeleend en aan liquide middelen dan ze zelf hebben geleend.